Standardy Ochrony Małoletnich

Ośrodek Szkolenia Kierowców L4YOU Marcin Stępień (OSK L4YOU)

STANDARDY OCHRONY MAŁOLETNICH

Data wejścia w życie: 15 sierpnia 2024 r.

Wstęp

Mając na uwadze:

• poszanowanie prawa dziecka (osoby małoletniej) do ochrony godności i wolności od wszelkich form krzywdzenia;

• zapobieganie zdarzeniom, które mogą skutkować krzywdą dziecka podczas korzystania ze świadczeń w OSK L4YOU, w szczególności poprzez możliwie szybką reakcję na nieprawidłowości w relacjach dziecka z osobami dorosłymi;

• zapewnienie bezpiecznych relacji między dzieckiem a personelem OSK L4YOU, a w  szczególności zapobieganie zachowaniom niedozwolonym wobec dziecka;

przyjmuje się niniejszy dokument Standardy Ochrony Małoletnich („Standardy”), który jest zbiorem obowiązujących w OSK L4YOU zasad oraz procedur realizujących powyższe cele.

Standardy opracowano w oparciu o Ustawę z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich (Dz.U. z 2023 r. poz. 1606) i określają zasady postępowania w sytuacjach, gdy istnieje podejrzenie, że małoletni jest krzywdzony. Standardy sporządzono językiem zrozumiałym dla osób małoletnich, z uwzględnieniem potrzeb dzieci z niepełnosprawnościami.

Standardy są publikowane na stronie internetowej OSK L4YOU (adres www.l4youradom.pl) oraz w widocznym miejscu w biurze Ośrodka. Dzięki temu osoby małoletnie wiedzą, że mogą zwrócić się do pracowników lub współpracowników OSK L4YOU o pomoc, gdy dzieje im się krzywda, a osoby dorosłe rozumieją, dlaczego personel może oczekiwać informacji o dzieciach i ich relacjach z dorosłymi.

I Cel dokumentu

Celem niniejszych Standardów jest:

1) określenie zasad zapewniających bezpieczne relacje między personelem OSK L4YOU a małoletnimi, w tym wskazanie zachowań niedozwolonych;

2) określenie zasad i procedur reagowania w przypadku uzasadnionego przypuszczenia, że dobro małoletniego korzystającego z usług OSK L4YOU jest zagrożone;

3) określenie procedur i osób odpowiedzialnych za składanie zawiadomień o podejrzeniu popełnienia przestępstwa na szkodę małoletniego oraz za zawiadamianie sądu opiekuńczego;

4) określenie zakresu kompetencji osoby odpowiedzialnej za przygotowanie personelu do stosowania Standardów, sposobu przygotowania personelu oraz trybu dokumentowania;

5) zapewnienie wszystkim członkom personelu niezbędnych informacji i kompetencji, aby wywiązywali się z obowiązków ochrony małoletnich przed przemocą.

Standardy obowiązują wszystkich członków personelu OSK L4YOU oraz osoby trzecie przebywające w związku z działalnością Ośrodka. Z postanowieniami Standardów zapoznaje się również personel podmiotów współpracujących, wolontariusze, stażyści oraz pełnoletni kursanci mający kontakt z małoletnimi.

 

II Definicje i skróty

Ośrodek – OŚODEK SZKOLENIA KIEOWCÓW L4YOU Marcin Stępień

Małoletni (małoletni klient) – to każda osoba mająca kontakt z OSK L4YOU do ukończenia 18. roku życia.

Małoletni o specjalnych potrzebach edukacyjnych – dzieci, które potrzebują rozpoznania i zaspokojenia potrzeb rozwojowych i edukacyjnych wynikających z następujących czynników: szczególnych uzdolnień, niepełnosprawności, niedostosowania społecznego, choroby przewlekłej, specyficznych trudności w uczeniu się, zaburzeń środowiskowych, które są związane sytuacją bytową dziecka oraz trudności adaptacyjnych, które wynikają z różnic kulturowych lub ze zmiany środowiska edukacyjnego.

Kierownik OSK – osoba kierująca działalnością OSK L4YOU, odpowiadająca za działalność Ośrodka, całokształt jej funkcjonowania i reprezentację na zewnątrz.

Personel – każda osoba zatrudniona w Ośrodku oraz osoby współpracujące z Ośrodkiem

Opiekun małoletniego klienta – osoba uprawniona do reprezentowania małoletniego, w szczególności jego rodzic lub opiekun prawny, a także rodzic zastępczy.

Osoba odpowiedzialna za Standardy Ochrony Małoletnich – to wyznaczony przez właściciela OSK L4YOU sprawujący nadzór nad realizacją niniejszych Standardów Ochrony Małoletnich przed krzywdzeniem.

Instytucja – każda instytucja świadcząca usługi dzieciom i młodzieży lub działająca na rzecz dzieci lub małoletnich.

Krzywdzenie małoletniego – popełnienie czynu zabronionego lub czynu karalnego na szkodę małoletniego, lub zagrożenie dobra małoletniego, w tym jego zaniedbanie, przez jakąkolwiek osobę w tym pracownika Ośrodka.

III Krzywdzenie małoletniego

Każdy z pracowników i współpracowników powinien zapobiegać, a w przypadku zaistnienia reagować na każde formy krzywdzenia małoletniego.

Wyróżnia się następujące, podstawowe formy krzywdzenia małoletniego

• Przemoc fizyczna – to wszelkiego rodzaju działania bezpośrednie z użyciem siły powodujące uszkodzenie ciała np. popychanie, przytrzymywanie, policzkowanie, bicie, kopanie, szarpanie, wykręcanie rąk itp. Przemoc fizyczna, poza bólem, powoduje lub może spowodować utratę zdrowia, a nawet zagrażać życiu.

• Przemoc emocjonalna – to powtarzające się poniżanie, upokarzanie i ośmieszanie dziecka, nieustanna krytyka, wykorzystywanie dziecka w konflikcie osób dorosłych, manipulowanie nim, brak odpowiedniego wsparcia, stawianie dziecku wymagań i  czekiwań, którym nie jest ono w stanie sprostać

• Przemoc seksualna – to każdy rodzaj zachowania skutkującego niechcianym kontaktem w sferze seksualnej. Osoba stosująca ten rodzaj przemocy ma na celu poniżenie drugiej osoby i odebranie jej godności. Przemoc seksualna może przybierać różne formy: fizyczną, werbalną, pozawerbalną.

• Przemoc ekonomiczna – to sytuacja, w której sprawca używa pieniędzy albo innych dóbr materialnych po to, aby uzależnić od siebie finansowo drugą osobę. Jest to jednocześnie forma zaspokojenia przez niego swojej potrzeby sprawowania nad nią kontroli i władzy.

• Zaniedbywanie – nieodpowiednia opieka fizyczna i medyczna, krzywdzące traktowanie dziecka, brak edukacji szkolnej, wystawianie dziecka na wpływy niemoralne a nawet kryminalne.

• Cyberprzemoc – stosowanie przemocy poprzez: prześladowanie, zastraszanie, nękanie, wyśmiewanie innych osób z wykorzystaniem Internetu i narzędzi typu elektronicznego takich jak: SMS, e-mail, witryny internetowe, fora dyskusyjne w internecie, portale społecznościowe i inne.

IV Zasady bezpiecznej rekrutacji personelu bezpośrednio dopuszczonego do działalności związanej z pracą z małoletnim

1. Ośrodek zapewnia wykonywanie prac z Małoletnimi przez Personel o najwyższych kwalifikacjach i zweryfikowanych zgodnie z wymogami ustawy o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich.

2. Personel dopuszczany do pracy z małoletnimi jest weryfikowany w zakresie karalności w myśl uregulowań zawartych w art. 21 ustawy o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich.

3. Weryfikacja Personelu zatrudnionego w Ośrodku w oparciu o ustawę o pracę odbywa się przy podpisaniu umowy o pracę.

4. Weryfikacja Personelu nawiązującego współpracę z Ośrodkiem w oparciu o umowę cywilnoprawną, o staż lub wolontariat, odbywa się przed podpisaniem każdej kolejnej umowy.

V Standardy bezpiecznych relacji personelu ośrodka z małoletnimi

1. Podstawową zasadą, która leży u podstaw wszystkich czynności podejmowanych przez personel Ośrodka jest działanie w interesie Małoletniego.

2. Standardy bezpiecznych relacji Personelu z Małoletnim obowiązują wszystkich pracowników.

3. Znajomość i akceptacja zasad są potwierdzone podpisaniem oświadczania.

4. Każdy pracownik OSK L4YOU jest zobowiązany do utrzymywania profesjonalnej relacji z małoletnimi w Ośrodku i każdorazowego rozważenia, czy jego reakcja, komunikat bądź działanie wobec nieletniego są adekwatne do sytuacji, bezpieczne, uzasadnione i sprawiedliwe wobec innych uczniów.

5. W komunikacji z nieletnimi w OSK L4YOU pracownik zobowiązany jest:

• zachować cierpliwość i szacunek,

• słuchać uważnie małoletniego i udzielać mu odpowiedzi adekwatnych do jego wieku i danej sytuacji,

• informować małoletniego o podejmowanych decyzjach jego dotyczących, biorąc pod uwagę jego oczekiwania,

• szanować prawo małoletniego do prywatności; jeśli konieczne jest odstąpienie od zasady poufności, aby chronić małoletniego, należy wyjaśnić mu to najszybciej jak to możliwe; jeśli pojawi się konieczność porozmawiania z małoletnim na osobności, należy zostawić uchylone drzwi do pomieszczenia i zadbać, aby być w zasięgu wzroku innych; można też poprosić drugiego pracownika o obecność podczas takiej rozmowy,

• zapewniać małoletnich, że jeśli czują się niekomfortowo w jakiejś sytuacji, wobec konkretnego zachowania czy słów, mogą o tym powiedzieć instruktorowi/pracownikowi OSK L4YOU lub wskazanej osobie i mogą oczekiwać odpowiedniej reakcji i/lub pomocy.

• 6. Pracownikowi zabrania się:

• nawiązywania z małoletnim jakichkolwiek relacji romantycznych lub seksualnych, składania mu propozycji o nieodpowiednim charakterze; obejmuje to także seksualne komentarze, żarty, gesty oraz udostępnianie nieletnim treści erotycznych i pornograficznych bez względu na ich formę,
• stosowania wulgaryzmów oraz obraźliwych gestów
• proponowania nieletnim alkoholu, wyrobów tytoniowych, nielegalnych substancji, jak również używania ich w obecności małoletnich,
• personelowi nie wolno dotykać Małoletniego w sposób, który mógłby zostać nieprawidłowo zinterpretowany. W sytuacji, gdy dotyk jest niezbędny z uwagi na charakter zajęć lub wykonywanych czynności Personel winien uprzedzić o tym i uzyskać zgodę.

7. Personel Ośrodka zobowiązany jest do równego traktowania Małoletnich, niezależnie od płci, wyznania, pochodzenia etnicznego czy też niepełnosprawności.

8. Personel zobowiązany jest do zapewnienia Małoletnim, że w sytuacji, kiedy poczują się niekomfortowo otrzymają stosowną pomoc, zgodnie z instrukcją jej udzielania.

9. W przypadku, kiedy Personel zauważy niepokojące zachowanie lub sytuację zobowiązany jest postępować zgodnie z instrukcją postępowania, obligatoryjnie w przypadku delikatnych spraw, gdzie jest podejrzenie o nieprzestrzeganiu Standardów do poinformowania Kierownika OSK i Osobę odpowiednią za politykę ochrony małoletnich.

10. Członek personelu, który ma świadomość, że dziecko doznało jakiejś krzywdy, zobowiązany jest do zachowania szczególnej ostrożności w kontaktach nim, wykazując zrozumienie i wyczucie. 

11. Bezpieczne relacje między małoletnimi

11.1. Małoletni uczestniczący w zajęciach i przebywający na terenie OSK L4YOU są zobowiązani do wzajemnego szacunku, kulturalnego zachowania oraz poszanowania granic innych osób.

11.2. Zabrania się w szczególności: przemocy fizycznej i psychicznej, wyśmiewania, poniżania, zastraszania, nękania, używania wulgaryzmów, dyskryminacji, wykluczania z grupy, nakłaniania do zachowań ryzykownych, kradzieży i niszczenia mienia, a także rozpowszechniania wizerunku lub informacji o innych osobach bez ich zgody (również w Internecie).

11.3. Jeżeli dojdzie do konfliktu lub zachowania zagrażającego bezpieczeństwu małoletniego, personel niezwłocznie przerywa zdarzenie, zapewnia bezpieczeństwo uczestnikom, a następnie: (a) wyjaśnia sytuację, (b) informuje Kierownika OSK i Osobę odpowiedzialną za Standardy, (c) w razie potrzeby zawiadamia opiekunów małoletnich, (d) dokumentuje zdarzenie zgodnie z zasadami opisanymi w Standardach.

11.4. W przypadku podejrzenia popełnienia czynu karalnego lub przestępstwa (np. groźby, naruszenie nietykalności, przemoc seksualna), Kierownik OSK podejmuje działania zgodnie z procedurą interwencji, w tym składa zawiadomienie do Policji lub prokuratury oraz zawiadamia sąd opiekuńczy, gdy jest to wymagane.

VI Zasady korzystania z urządzeń elektronicznych z dostępem do Internetu i ochrony małoletnich przed treściami szkodliwymi i zagrożeniami w Internecie

1. Ośrodek nie udostępnia Małoletnim dostępu do Internetu.

2. Odpowiedzialność za korzystanie przez Małoletnich z prywatnego internetu mobilnego ponoszą Opiekunowie Małoletnich.

2.1. Podczas zajęć teoretycznych i praktycznych małoletni mogą korzystać z własnych urządzeń elektronicznych wyłącznie w sposób niezakłócający zajęć oraz z poszanowaniem bezpieczeństwa (w szczególności w trakcie jazdy – zakaz korzystania z telefonu przez osobę prowadzącą pojazd).

2.2. Zabrania się nagrywania obrazu lub dźwięku (w tym w samochodzie szkoleniowym) oraz fotografowania innych osób bez ich wyraźnej zgody, a w przypadku małoletnich – także bez zgody ich opiekuna, jeżeli jest wymagana przez prawo.

2.3. W przypadku ujawnienia cyberprzemocy (np. hejt, nękanie, publikacja wizerunku bez zgody, groźby) personel: (a) zabezpiecza podstawowe informacje (np. zrzut ekranu, link – o ile jest to możliwe bez naruszania prawa i prywatności), (b) informuje Kierownika OSK i Osobę odpowiedzialną za Standardy, (c) zawiadamia opiekunów małoletniego, (d) w razie podejrzenia przestępstwa – składa zawiadomienie do Policji lub prokuratury.

2.4. Jeżeli personel poweźmie informację, że małoletni ma kontakt z treściami szkodliwymi lub nielegalnymi w sieci (np. treści pornograficzne, przemocowe, zachęcające do samookaleczeń, hazardu lub używania substancji), podejmuje działania adekwatne do sytuacji: przerywa ekspozycję, rozmawia z małoletnim w sposób wspierający, informuje opiekuna oraz – gdy wymaga tego bezpieczeństwo małoletniego lub prawo – odpowiednie służby.

VII  Zasady ochrony wizerunku małoletniego klienta i danych osobowych małoletnich

1. Ośrodek uznając prawo nieletniego do prywatności i ochrony dóbr osobistych, zapewnia ochronę wizerunku małoletniego, zapewnia najwyższe standardy ochrony danych osobowych małoletnich zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

2. Pracownikowi OSK L4YOU nie wolno umożliwiać przedstawicielom mediów utrwalania wizerunku małoletniego klienta (filmowanie, fotografowanie, nagrywanie głosu) na jego terenie bez pisemnej zgody rodzica lub opiekuna prawnego małoletniego.

3. W celu uzyskania zgody, o której mowa w punkcie 2, pracownik OSK L4YOU może skontaktować się z opiekunem małoletniego klienta.

4. Personel nie może ujawniać informacji wrażliwych dotyczących Małoletniego osobom nieuprawnionym, w tym informacji zawierających jego dane osobowe, informacji o sytuacji rodzinnej, ekonomicznej, opiekuńczej i prawnej, a także zdrowotnej.

VIII Zasady reagowania na przypadki podejrzenia, że małoletni doświadcza krzywdzenia

Osoby odpowiedzialne za przyjmowanie zgłoszeń o zdarzeniach zagrażających małoletniemu oraz udzielenie mu wsparcia:

– Osoba odpowiedzialna za Standardy Ochrony Małoletnich (pierwszy kontakt): Marcin Stępień, tel.: 793-022-323, e-mail: l4you.radom@gmail.com, ul. Traugutta 55, 26-600 Radom.

– Kierownik OSK L4YOU (kontakt zastępczy oraz osoba podejmująca decyzje organizacyjne): Marcin Stępień, tel.: 793-022-323, e-mail: l4you.radom@gmail.com, ul. Traugutta 55,

26-600 Radom.

 

Zgłoszenia można przekazać ustnie, telefonicznie, e-mailowo lub pisemnie w biurze OSK L4YOU. W przypadku bezpośredniego zagrożenia zdrowia lub życia należy niezwłocznie wezwać pomoc (tel. 112) i równolegle poinformować Kierownika OSK.

1. W przypadku powzięcia podejrzenia krzywdzenia małoletniego lub uzyskania informacji o krzywdzeniu, pracownik niezwłocznie podejmuje działania zabezpieczające (w razie potrzeby wzywa pomoc – tel. 112), wysłuchuje małoletniego z szacunkiem i bez oceniania, nie obiecuje zachowania tajemnicy, a następnie sporządza notatkę służbową i przekazuje ją Kierownikowi OSK oraz Osobie odpowiedzialnej za Standardy.

2. Jeżeli podejrzenie dotyczy sytuacji występującej poza obszarem oddziaływania OSK L4YOU (np. w domu, w szkole) pracownik – po przekazaniu informacji osobom odpowiedzialnym za Standardy Ochrony Małoletnich – wspiera małoletniego i podejmuje działania adekwatne do zagrożenia, w szczególności: informuje opiekuna (o ile nie zachodzi podejrzenie, że opiekun może być sprawcą), a w razie uzasadnionego podejrzenia przestępstwa lub bezpośredniego zagrożenia dobra małoletniego zawiadamia Policję/prokuraturę oraz sąd opiekuńczy.

3. Jeżeli podejrzenie dotyczy zdarzenia związanego z działalnością OSK L4YOU (na terenie Ośrodka lub w toku zajęć), Kierownik OSK podejmuje niezwłocznie interwencję: przerywa zdarzenie, zapewnia bezpieczeństwo małoletniemu (w tym odsuwa od kontaktu osobę, której dotyczy podejrzenie), informuje opiekunów małoletniego oraz podejmuje decyzję o dalszych krokach, w tym o złożeniu zawiadomienia do organów ścigania lub sądu opiekuńczego.

4. Plan wsparcia małoletniego po ujawnieniu krzywdzenia opracowuje Osoba odpowiedzialna za Standardy (w porozumieniu z Kierownikiem OSK). Plan w szczególności obejmuje: (a) ustalenie bieżących potrzeb i środków bezpieczeństwa, (b) sposób zapewnienia małoletniemu wsparcia emocjonalnego i informacji o dostępnej pomocy, (c) ustalenie kontaktu z opiekunem (d) ustalenie sposobu monitorowania sytuacji. Plan uwzględnia sytuację dzieci z niepełnosprawnościami oraz ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi (np. dostosowanie komunikacji i tempa pracy, możliwość obecności osoby zaufanej, wsparcie w zrozumieniu informacji).

5. Za złożenie zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa na szkodę małoletniego (Policja/prokuratura) oraz za zawiadomienie sądu opiekuńczego odpowiedzialny jest Kierownik OSK L4YOU lub pisemnie wyznaczona przez niego osoba. Zawiadomienia składa się niezwłocznie, gdy zachodzi uzasadnione podejrzenie przestępstwa albo gdy dobro małoletniego jest zagrożone.

6. Jeżeli sprawa dotyczy przemocy domowej, OSK L4YOU współpracuje z właściwymi służbami (Policja, Ośrodkami Pomocy Społecznej) w celu uruchomienia właściwych procedur, w tym procedury „Niebieskie Karty”. OSK L4YOU nie prowadzi własnej procedury „Niebieskie Karty”, o ile nie posiada ustawowych uprawnień do jej wszczynania.

7. W toku interwencji personel kieruje się zasadą minimalizowania szkód i ochrony prywatności małoletniego. Informacje o zdarzeniu przekazywane są wyłącznie osobom uprawnionym i w zakresie niezbędnym do zapewnienia ochrony.

8. Każde zgłoszenie i przebieg interwencji podlega udokumentowaniu oraz przechowywaniu w sposób zapewniający poufność i ochronę danych osobowych, zgodnie z zasadami opisanymi w Standardach.

IX Zasady przeglądu i aktualizacji Standardów

1. Standardy podlegają przeglądowi i ocenie nie rzadziej niż raz na dwa lata, w celu zapewnienia ich dostosowania do aktualnych potrzeb oraz zgodności z obowiązującymi przepisami.

2. Przeglądu dokonuje Kierownik OSK wraz z Osobą odpowiedzialną za Standardy, analizując w szczególności: zgłoszone incydenty, wnioski z interwencji, uwagi personelu, małoletnich i opiekunów oraz zmiany prawne.

3. Wnioski z przeprowadzonej oceny są sporządzane na piśmie i przechowywane wraz z dokumentacją Standardów. W razie potrzeby Standardy są aktualizowane, a personel oraz osoby korzystające z usług OSK informowane o zmianach.

X Przygotowanie personelu do stosowania Standardów

1. Kierownik OSK wyznacza Osobę odpowiedzialną za Standardy, która posiada wiedzę w zakresie ochrony małoletnich, umiejętność prowadzenia szkoleń/instruktaży oraz kompetencje do wspierania personelu w stosowaniu Standardów.

2. Każda osoba z personelu, przed dopuszczeniem do kontaktu z małoletnimi, zostaje zapoznana ze Standardami oraz przechodzi instruktaż dotyczący rozpoznawania krzywdzenia, zasad bezpiecznych relacji i procedur interwencji.

3. Szkolenia przypominające organizuje się co najmniej raz na dwa lata oraz każdorazowo, gdy nastąpi zmiana przepisów, Standardów lub ujawnią się nowe ryzyka.

4. Zapoznanie i/lub szkolenie personelu dokumentuje się poprzez: listy obecności, podpisane oświadczenia o zapoznaniu się ze Standardami oraz notatki ze szkoleń.

XI Dokumentowanie i przechowywanie ujawnionych lub zgłoszonych incydentów

1. Każde zgłoszenie, notatka służbowa, opis zdarzenia, ustalenia i podjęte działania (w tym plan wsparcia oraz informacje o dokonanych zawiadomieniach) podlegają udokumentowaniu.

2. OSK L4YOU prowadzi rejestr incydentów zagrażających dobru małoletniego (w formie papierowej lub elektronicznej) zawierający co najmniej: datę, miejsce, krótki opis, osoby zaangażowane, podjęte działania oraz osobę sporządzającą wpis.

3. Dokumentacja jest przechowywana w sposób zapewniający poufność i ochronę danych osobowych (np. w zamykanej szafie lub w systemie zabezpieczonym hasłem). Dostęp mają wyłącznie Kierownik OSK oraz Osoba odpowiedzialna za Standardy, a także inne osoby upoważnione na podstawie przepisów.

4. Dokumentację przechowuje się przez okres niezbędny do realizacji celu ochrony małoletniego oraz zgodnie z obowiązującymi przepisami dotyczącymi archiwizacji i ochrony danych. Po upływie tego okresu dokumenty niszczy się w sposób bezpieczny.

XII Przepisy końcowe

1. Niniejsze Standardy Ochrony Małoletnich przed krzywdzeniem wchodzą w życie z dniem ogłoszenia.

2. Standardy są udostępniane opiekunom prawnym/faktycznym oraz małoletnim w celu zapoznania się i stosowania: (a) w biurze OSK L4YOU – w wersji papierowej, (b) na stronie internetowej OSK L4YOU, (c) w widocznym miejscu w lokalu OSK L4YOU. Standardy udostępnia się w wersji zupełnej oraz w wersji skróconej przeznaczonej dla małoletnich.

3. Wersja skrócona zawiera informacje istotne dla małoletnich, w szczególności: do kogo zgłosić problem, jakie zachowania są niedozwolone oraz jak przebiega reakcja na zgłoszenie.

4. Standardy stosuje się z uwzględnieniem sytuacji dzieci z niepełnosprawnościami oraz dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, a ich treść jest formułowana w sposób możliwie zrozumiały dla osób małoletnich.

Anonimową pomoc i wsparcie można uzyskać dzwoniąc pod specjalne linie pomocy dla dzieci i młodzieży:

„Niebieska linia” tel.: 800-12-00-02

Telefon zaufania dla dzieci i młodzieży tel.: 116 111

Dziecięcy telefon zaufania Rzecznika Praw Dziecka tel.: 800-12-12-12

Numer alarmowy tel.: 112.